PostHeaderIconHoe bescherm je jezelf?

Juridische zaken en financiën

Ouders maken zich vaak zorgen over de financiële gevolgen van de verslavingsproblemen van hun kind. Het is belangrijk om te voorkomen dat er schulden ontstaan of dat de financiële middelen van het kind in gevaar komen door slecht beheer of onverantwoorde bestedingen.

Beschermingsmaatregelen zijn zinvol en noodzakelijk, maar ook heel ingrijpend. Bovendien is geld en goederen beschermen niet zo eenvoudig. Als het kind eraan meewerkt, valt het mee, maar dat is helaas vaak niet het geval en dan moet er tot opgelegde formules overgegaan worden. Hier behandelen we enkel de situatie van meerderjarige kinderen (18+).

Bescherming van de goederen

Je kind werkt mee aan een oplossing

Zaakwaarneming

Als het kind hulp aanvaardt, neemt in sommige gevallen een gezinslid, meestal een ouder, het goederenbeheer over. Dit wordt zaakwaarneming genoemd. Er worden geen schriftelijke afspraken gemaakt, het is een feitelijke toestand. Het kind blijft zelf echter wel een ‘bekwame’ persoon die nog handelingen mag verrichten ten aanzien van zijn vermogen. Zo kan hij bijvoorbeeld nog een lening aangaan of een koopovereenkomst sluiten. Zaakwaarneming is daarom alleen een goede oplossing als de verslaafde persoon inzicht heeft in zijn beperkingen, de ander als zijn zaakwaarnemer aanvaardt en zich aan diens beslissingen onderwerpt.

Lastgeving

Een tweede mogelijkheid is de lastgeving. Er komt een overeenkomst tot stand tussen het kind (de lastgever) en een persoon in wie hij vertrouwen heeft (de lasthebber). De lasthebber aanvaardt de opdracht om in naam van betrokkene zijn goederen volledig of gedeeltelijk te beheren. De verslaafde persoon kiest zelf de lasthebber en bepaalt zelf de grenzen van zijn opdracht. De overeenkomst wordt bij voorkeur schriftelijk gesloten. Ook moet de lasthebber zijn beheer kunnen verantwoorden.

Om een lastgevingsovereenkomst te kunnen sluiten, moet de verslaafde persoon dus over voldoende bekwaamheid beschikken. Als hij de draagwijdte van de overeenkomst niet begrijpt, is een lastgeving niet mogelijk. Mocht de overeenkomst er toch komen, dan kan de geldigheid later betwist worden.

Bij lastgeving blijft het kind - net als bij zaakwaarneming - een ‘bekwame’ persoon. Hij kan dus nog handelingen verrichten ten aanzien van zijn vermogen en de lastgeving intrekken. Ook in dit geval is de bescherming beperkt. Een lastgeving is daarom alleen haalbaar als de lastgever zich bewust is van zijn probleem en voldoende vertrouwen geeft aan de lasthebber.

Je kind werkt niet mee of neemt geen initiatief

Bewindvoerder

Als je kind niet meewerkt, kun je overwegen of er niet een voorlopige bewindvoerder moet komen. Dit kan echter slechts onder bepaalde voorwaarden:

- Er moet aangetoond worden dat er ernstige gezondheidsproblemen zijn, die grote moeilijkheden veroorzaken bij het beheren van de goederen .

- Verslavingsproblemen komen alleen in aanmerking als ze gepaard gaan met een aftakeling van geestelijke of lichamelijke mogelijkheden, die een goed beheer van de goederen in de weg staan.

Schulden

Schulden voorkomen

Een belangrijke oorzaak van het ontstaan van schulden is het toebrengen van schade aan personen of aan goederen van anderen. Zo wordt in verstrooidheid, een psychose of een agressief moment, soms schade toegebracht die nare gevolgen kan hebben. De algemene regel is dat wie een fout begaat, de schade moet vergoeden aan het slachtoffer als de fout en de ontstane schade verband met elkaar houden. Voor de dekking van dergelijke schadegevallen bieden verzekeringsmaatschappijen familiale verzekeringen aan. De familiale verzekering is niet verplicht maar wel aan te bevelen. Ze is een vangnet voor de schade die veroorzaakt wordt door mensen met verslavingsproblemen. Als degene die de fout heeft gemaakt, een familiale verzekering heeft, zal de verzekeringsmaatschappij het slachtoffer vergoeden. Wie er geen heeft, moet zelf instaan voor de vergoeding van de schade.

Schulden betalen

Ouders denken soms dat ze verplicht zijn de schulden van hun meerderjarige kinderen te betalen, zeker als die inwonen. Niets is minder waar. Het staat ouders natuurlijk vrij hun kind te helpen, maar een verplichting is het niet. Als er schulden zijn, moeten die door het meerderjarige kind terugbetaald worden.

Ook broers en zussen zijn niet verantwoordelijk voor de schuldenlast of het levensonderhoud als er onvoldoende bestaansmiddelen zijn.

Soms kan het zinvol zijn om schuldbemiddeling te vragen, maar dat is alleen het geval als de toestand ernstig is.

Addertjes onder het gras

Ouders kunnen dus nooit rechtstreeks aangesproken worden om de schulden van hun meerderjarige kinderen te betalen. Maar er zijn wel twee addertjes onder het gras:

1. Wanneer het kind niet in staat is zijn schulden te betalen, kan er beslag gelegd worden op de inboedel. Als de ouders op hetzelfde adres gedomicilieerd zijn, gaat men ervan uit dat wat zich in de woning bevindt, eigendom is van het kind. In dat geval kan er ook beslag gelegd worden op de inboedel van de ouders, tenzij ze een eigendomstitel kunnen voorleggen. Beslag leggen op het onroerend goed van de ouders (de woning) is onmogelijk.

2. Als het kind onvoldoende bestaansmiddelen heeft, kan na tussenkomst van het OCMW onder strikte voorwaarden een wettelijke onderhoudsbijdrage van de ouders worden afgedwongen.

Voorkomen van verkeersongevallen

Een grote bron van schulden is het veroorzaken van een verkeersongeval in een toestand van intoxicatie of geestesverwarring. Dit kan zeer ernstige gevolgen hebben, omdat de verzekeringsmaatschappij het schadebedrag bij de bestuurder zal terugvorderen. Informatie over de voorwaarden waaraan voldaan moet worden om geldig en goed verzekerd een wagen te besturen vind je op www.cara.be.

Marianne De Boodt